Canu ar gyfer yr Ymennydd

Wedi’i ffilmio yn hydref 2013, mae’r ffilm fer hon yn dogfennu bywydau tri chwpl sy’n byw gyda dementia a’r rôl mae grŵp Canu ar gyfer yr Ymennydd y Gymdeithas Alzheimer wedi ei chwarae yn eu bywydau. Cynhaliwyd y prosiect mewn partneriaeth â Chymdeithas Alzheimer Sir Benfro.

Mae crynodeb sy’n amlinellu’r hyn y mae pob cwpl yn ei drafod a’r amserau bras i’w cael isod:

Bernard a Vanessa

  • 00.00 Mae Bernard a Vanessa yn myfyrio ar fywyd o deithio a byw dramor cyn ymddeol yn Sir Benfro pan ddaeth symptomau Alzheimer Bernard yn amlwg.
  • Nawr na allant fwynhau teithiau cerdded hir, ac mae Bernard yn ei chael hi’n anodd cerdded yn annibynnol, mae Vanessa yn esbonio pa mor bwysig y mae i’w gadw’n brysur gyda rhywbeth arall.
  • Mae Vanessa yn cofio sut y sylwodd ar y symptomau Alzheimer yn datblygu, gan gynnwys trafferthion â cherdded. Maen nhw’n canmol eu meddyg teulu lleol am wneud y diagnosis cychwynnol, a threfnu cyfres o brofion gydag arbenigwyr, ac maen nhw’n disgrifio’r therapi galwedigaethol y mae Bernard yn ei gael yn y Clinig Cof yn Hwlffordd.
  • Maen nhw’n amlinellu pwysigrwydd y sesiynau Canu ar gyfer yr Ymennydd, y maen nhw’n mynd iddynt ddwywaith y mis yn Crundale a Saundersfoot, fel rhywbeth i edrych ymlaen amdanynt i Bernard a Vanessa fel gofalwr.

Marie a Harry

  • 9.08 Harry a Marie o Benfro yn esbonio sut y cwrddodd y ddau ac yn trafod anhawster pobl wrth ddeall salwch niwrolegol o’i gymharu â salwch mwy corfforol.
  • Maen nhw’n sôn am arwyddion amlwg clefyd Alzheimer, gan gynnwys Marie yn anghofio sgyrsiau a phrofiadau diweddar, a gwerth ‘mynd allan’.
  • Maen nhw’n esbonio gwerth Canu ar gyfer yr Ymennydd fel gweithgaredd cymdeithasol sy’n creu ymdeimlad o gymuned a chydgefnogaeth i’w gilydd.

Clive a Rosalie

  • 17.20 Mae Clive yn myfyrio ar dyfu i fyny yn Aberystwyth a dechrau ei yrfa fel newyddiadurwr. Yn 2009, cafodd Clive ddiagnosis o glefyd Alzheimer ar ôl ymweld â’r Meddyg Teulu ar ôl dioddef pyliau o banig a sôn ei fod yn cael problemau â’i gof.
  • Roedd y gwasanaethau iechyd yn araf i roi diagnosis i Clive, mae Rosalie yn esbonio’r gwadiad yr oeddent yn teimlo cyn i’r Clive gael ei brofi, a’r rhyddhad yr oeddent yn teimlo ar ôl cael y diagnosis terfynol a’r gefnogaeth a gawsant gan y gwasanaeth iechyd lleol.
  • Maen nhw’n disgrifio cymaint maen nhw’n edrych ymlaen at y sesiynau Canu ar gyfer yr Ymennydd a sut mae’n helpu nhw i ymlacio.
  • Mae Rosalie a Clive yn trafod sut mae ffrindiau a theulu’n cael trafferth i ddelio â chlefyd Alzheimer Clive, a sut maen nhw wedi ymddwyn gydag ef ers ei ddiagnosis.

Mae Canu ar gyfer yr Ymennydd wedi’i gynllunio i fod yn weithgaredd cymdeithasol hwyliog ac ysgogol i bobl yn y cyfnodau cynnar i gymedrol o ddementia a’u gofalwyr. Arweinir y sesiynau gan arweinydd Canu ar gyfer yr Ymennydd hyfforddedig.

Mae’r sesiynau’n rhoi cyfle i bobl â dementia a’u gofalwyr i gwrdd yn rheolaidd mewn amgylchedd hamddenol a hwyliog ac maen nhw’n cynnwys amrywiaeth eang o gerddoriaeth a ffefrynnau cyfarwydd yn ogystal â chaneuon syml a all alluogi harmonïau neu donau crynion. Gall y cyfranogwyr ymuno mor llawn ag y dymunant ac mae geiriau ac offerynnau taro ar gael.